روستاتیش logo 2

پروژه ساخت مرکز فرهنگی با رویکرد معماری مشارکتی برای روستای اسحاق‌آباد کشاری

 چکیده پروژه

داستان آشنایی تیم روستاتیش با روستای اسحاق‌آباد کشاری به بهمن سال 1400 باز ‌می‌گردد که «دفتر معماری دیگر» به دنبال ساخت فضایی چندمنظوره در راستای ایفای نقش مسئولیت اجتماعی خود با رویکرد معماری بومی و مشارکتی است. در آغاز این مسیر دفتر معماری دیگر، فراخوانی را در چندین روستا در استان‌ سیستان و بلوچستان منتشر کرد سپس با توجه به تمایل اهالی روستای اسحاق‌آبادکشاری و شاخص‌های اجتماعی- معماری موردنظر، این روستا برای این پروژه انتخاب شد. دفتر معماری دیگر از این حیث که تمایل داشت پروژه بر پایه اصول توسعه درون‌زا پیش برود، از تیم روستاتیش درخواست کرد تا در این پروژه همراه شود. تیم روستاتیش در مراحل انتخاب روستا، شناخت و نیازسنجی مشارکتی، طراحی جمعی و مشارکتی، گروه‌سازی و پایدارسازی در این پروژه مشارکت داشته است.

محدوده جغرافیایی پروژه

روستای اسحاق آباد کشاری در دهستان کشاری، بخش جکیگور شهرستان راسک استان سیستان و بلوچستان قرار دارد. آب و هوای این روستا گرم و خشک است. روستا از سمت جنوب به رودخانه سرباز (باهوکلات) می‌رسد. طبق گفتۀ اهالی روستا قدمت این روستای اسحاق‌آباد کشاری نزدیک به 35 سال است. از این نظر جمعیت روستا جوان است و به دلیل مهاجرت اهالی از منطقه سرباز بلوچستان، به سبب خشکسالی شکل گرفته است. در این منطقه به علت دسترسی به آب رودخانه سرباز، کشاورزی که شغل بیشتر اهالی است رونق گرفته بود، هرچند امروزه این مسئله نیز با چالش‌های جدیدی روبرو شده است.

پیشینه فرایند

پس از آنکه روستای اسحاق‌آباد کشاری بر اساس شاخص‌های مورد نظر تیم معماری و اجتماعی انتخاب شد، فرآیند نیازسنجی مشارکتی توسط تیم روستاتیش در روستا آغاز گردید. طبق مطالعات شناخت و نیازسنجی‌هایی که در طول چندین سفر با گروه‌های مختلف ذینفع در روستا من جمله کودکان، دختران محصل ابتدایی، ریش سفیدان و معتمدین روستای اسحاق‌آباد کشاری، مادران و دختران جوان روستا و دختران مقطع راهنمایی صورت گرفت مسائل و نیازهای اهالی به صورت مشارکتی تدوین شد.  پس از نیازسنجی مشارکتی، با کمک ماکت‌ها و تکنیک‌های مشارکتی، اهالی روستا با تسهیلگری تیم روستاتیش به طراحی مرکز فرهنگی و فضاهای مورد نیاز خود پرداخته‌اند. فرآیند طراحی مشارکتی نیز در چندین سفر صورت گرفت.  در طی کل فرآیند پروژه، با مردم بومی ‌از تکامل ایده‌های اولیه تا طرح نهایی هم فکری شد و همه روستاییان در طراحی پروژه مشارکت داشتند تا بنایی نه مجلل که برپایه پیشینه فرهنگی روستا و سازگار با زیست بوم روستای اسحاق‌آبادکشاری طرح شود.

مسائل

پس از انجام نیازسنجی در روستا نیازها و خواست‌های متفاوتی خود را نمایان کردند. اما یکی از این نیازها که موجب پیوند این پروژه با روستای اسحاق‌آباد کشاری شد، نبود کتابخانه و مرکز فرهنگی در این منطقه بود. کمبود زیرساخت فرهنگی آموزشی و فضایی برای تعاملات؛ به عنوان مرکز محله از دلایل اصلی شکل‌گیری این پروژه است. کودکان و دانش‌آموزان روستا به امکاناتی برای مطالعه و امکاناتی برای گذران اوقات فراغت خود دسترسی نداشتند. مشکل کمبود فضای آموزشی نیز از دیگر مسائل روستا بود که ساخت یک مرکز فرهنگی می‌توانست این مسئله را برطرف کند. جدای از نیازهای اساسی اهالی روستا از دیگر انگیزه‌های دفتر معماری دیگر و تیم روستاتیش ساخت این فضا به منظور دسترسی و موجود شدن فضایی برای توسعه آموزشی و فرهنگی در روستا بود. این پروژه می‌تواند امیدبخش مردم محلی از طریق فراهم کردن زیرساخت‌های مورد نیاز و افزایش آگاهی باشد. در اینجا معماری می‌تواند نماد درختی در یک منطقه خشک و بیایانی باشد که برای بقا و شکوفایی نیاز به تلاش همگانی مداوم دارد. از این رو روستاییان به جای اینکه صرفاً مصرف کننده باشند، سهم ویژه‌ای در ساخت، توسعه، نگهداری و رونق این مرکز خواهند داشت. این مرکز برای احیای ظرفیت‌های نادیده گرفته شده، ایجاد هم افزایی از طریق افزایش مشارکت زنان در فعالیت‌های اجتماعی و همچنین هموار کردن مسیر رشد برای جوانان است.

وضعیت پیش روی پروژه

از جمله فعالیت‌های پیش رو گروه‌سازی و ارتقا ظرفیت گروه برای مدیریت ساخت و مدیریت بهره‌برداری مرکز فرهنگی، آموزش تسهیلگر محلی، راهبری و پیگیری آموزش و مشاوره دختران کنکوری، راهبری تیم محلی ساخت پروژه و حل تعارضات در صورت بروز، توان‌افزایی اقتصادی و راه‌اندازی کارگاه سوزن‌دوزی است.

جامعه هدف، هدف، دستاورد‌ها

ذینفعان:

  • در این پروژه تمام زنان، مردان، کودکان، نوجوانان و جوانان روستا از جمله ذینفعان مستقیم این پروژه هستند.

اهداف:

  • ارتقای سطح کیفیت آموزشی، اجتماعی و فرهنگی ساکنان روستای اسحاق آباد کشاری هدف اصلی و نهایی این پروژه است.

دستاورد‌ها (نتایج مورد انتظار):

  • ارتقای سطح مشارکت ساکنان روستا در مسائل جمعی
  • افزایش سطح مشارکت زنان و نقش آفرینی زنان در سیاست گذاری‌ها و برنامه‌های روستا
  • افزایش سطح مشارکت مردان (جوانان) و نقش آفرینی جوانان در سیاست گذاری‌ها و برنامه‌های روستا
  • بهبود کیفیت آموزشی دانش‌آموزان
  • ترغیب و بازگشت اهالی به سبک معماری بومی با اجرای نمونه‌ای کارا به سبک معماری بومی

اهمیت این فرآیند

همانطور که بالاتر ذکر شد پروژه ساخت مرکز فرهنگی از این نظر که روستا فضایی مناسب همچون کتابخانه، برای اوقات فراغت کودکان، نوجوانان و جوانان ندارد و از طرف دیگر اهالی روستا تمایل بسیاری برای وجود مرکز فرهنگی در روستا دارند حایز اهمیت است. جدای از این مسئله، تیم روستاتیش و گروه دفتر معماری دیگر قصد دارند که پروژه در همه ابعاد به صورت مشارکتی ادامه یابد. این قضیه از این نظر حایز اهمیت است که موجب ارتقا و افزایش سطح مشارکت اهالی روستا و استفاده از نیروی بومی و هنر بومی در طراحی و ساخت مرکز فرهنگی می‌شود. از این رو نه تنها جوانان و اهالی روستا در برنامه‌های مرتبط با روستای خود پیوسته مشارکت می‌کنند که بدین طریق مرکز فرهنگی را بیش از پیش از آن خود می‌دانند.

روش تامین مالی

کارفرمای این پروژه دفتر معماری دیگر و در کنار آن حامی مالی آن شرکت یاکس است.

همگام شدن شما با پروژه

در صورتی که تمایل دارید به شیوه‌هایی برای مثال تامین مستقیم کتاب کمک آموزشی، داوطلب مشاوره و کنکور و … از پروژه حمایت کنید، برای کسب اطلاعات بیشتر از طریق ایمیل با ما در ارتباط باشید.

جلسات مشارکتی
نیازسنجی مشارکتی
همفکری
دانش بومی و تخصصی
ریش سفیدان و جوانان
قبل
بعدی

دسته بندی محصولات روستاتیش

محصولات روستاتیش در روستاها آماده شده و پس از مراحل کیفی سازی عرضه می گردد
اکسسوری جدید
اکسسوری
لوازم-منزل جدید
لوازم منزل
زیورآلات
زیورآلات
هدایای-سازمانی جدید
هدایای سازمانی
عروسک جدید
عروسک های بومی
خوراکی جدید
خوراکی
پوشاک جدید
پوشاک
محصولات-سبز جدید
محصولات سبز و پایدار

منو اصلی